Метео речник

UV индексот е меѓународна стандардна мерка за јачината на ултравиолетовото зрачење од Сонцето на одредена локација и во одредено време. Повисоката вредност значи поголем ризик за кожата и очите при кратко изложување.

Скалата е дефинирана од Светската здравствена организација (WHO) и Светската метеоролошка организација (WMO) во документот „Global Solar UV Index: A Practical Guide" (2002).

Европскиот AQI индекс (EEA) ја мери концентрацијата на загадувачи во воздухот на скала од 0 до 100+. Колку е повисок бројот, толку е полош квалитетот на воздухот.

PM2.5 — Честички помали од 2.5 микрометри. Навлегуваат длабоко во белите дробови и во крвотокот. WHO граница: 5 μg/m³ (годишна просечна вредност).

PM10 — Покрупни честички (прашина, цветен прав). Го иритираат носот и грлото. WHO граница: 15 μg/m³.

NO₂ — Азотен диоксид. Извор: автомобили и индустрија. Го засилува астматичниот напад. WHO граница: 25 μg/m³.

O₃ — Приземен озон. Настанува при сончево и жешко. Ги иритира очите и белите дробови. WHO граница: 100 μg/m³.

CO — Јаглерод моноксид. Невидлив и без мирис. Опасен при долга изложеност во затворен простор.

Релативната влажност (RH) го покажува процентот на водена пареа во воздухот во однос на максималното можно количество при дадена температура. Влажноста значително влијае на термичката удобност.

Бофортовата скала е емпириска мерка за јачината на ветерот, развиена од британскиот морски офицер сер Франсис Бофорт во 1805 г. Официјално е прифатена од WMO. Скалата оди од 0 (штиле) до 12 (ураган).

Атмосферскиот притисок е силата со која колоната воздух го притиска единечното подрачје на Земјината површина. Се мери во хектопаскали (hPa). Стандардниот притисок на морско ниво е 1013.25 hPa.

Промените во притисокот се поврзани со временски промени: при пад на притисокот очекувај нестабилно или дождовно време, при пораст — стабилизација и ведрување.

⚠️ Главоболки и притисок: Некои луѓе (мигрена, синузитис) чувствуваат дискомфорт при нагли промени на притисокот, особено при пад за повеќе од 8 hPa за 3 часа.

Видливоста е максималното растојание на кое може да се види и препознае предмет со голо око. Намалената видливост е предизвикана од магла, дожд, снег, прашина или чад.

Термичкото чувство е температурата какво ја доживува човечкото тело, а не таа измерена од термометарот. Разликата ја предизвикуваат два главни фактори:

🌬️ Wind Chill (Ладење од ветер) — При студено и ветровито, ветерот ја забрзува загубата на телесна топлина. При -5°C и ветер од 30 km/h, телото се чувствува kako при -13°C. Формулата е развиена од NOAA и Canadian MSC во 2001 г.

💧 Heat Index (Топлотен индекс) — При жешко и влажно, потта не испарува ефикасно и телото не може да се лади. При 35°C и влажност од 70%, телото се чувствува kako при 48°C. Формулата е базирана на истражувањата на Rothfusz (1990).

💡 Вредноста „Се чувствува" во прогнозата ја комбинира двете формули автоматски според условите.